Bugün yazımda çok sık karşımıza çıkmayan fakat çok önemli olan metada cleanup kavramını örnek üzerinde açıklayacağız. Bildiğiniz üzere Windows Server 2000' den bu güne kadar Active Directory hayatımızın en kilit noktasında yer almaktadır. Exchange Server,Sharepoint,SCOM,SCCM vs... hepsi Active Directory ile entegre çalışmaktadır veya Active Directory' e bağımlıdır. Aslında kurup çoğu zaman bir tarafa bıraktığımız ve bazen neden ADC kurmalıyım neden kaynaklarımı buna harcamalıyım dediğimiz noktada bir bakmışsınız Active Directory' de bir problem var ve işlem yapamıyorsunuz daha da kötüsü ulaşamıyorsunuz. Bu durumun ADC olarak kurduğumuz sunucunun başına geldiğini varsayalım ve senaryomuzu kısaca açıklayalım.
Yapımda bir adet Windows Server 2012 R2 Domain Controller ve aynı site içerisinde yer alan Windows Server 2008 R2 ADC bulunsun . Hiçbir şekilde ADC sunucuma erişemiyorum ve ne yaptıysak bir türlü düzeltemedik. Bu durumda yönetim sizden şu talepte bulunabilir ADC tamamen silelim ( Yönetim elbette metadata cleanup yapalım gibi teknik bir sözle kapınızı çalmayacaktır ) . O zaman bizde ilk önce var olan yapımızı bir temizleyelim artık kalmasın :))

Aşağıda görmüş olduğunuz üzere Domain Controllers altında DC-HD ve Istanbul isimli DC ve ADC mevcut .. Senaryomuzda Istanbul ADC olarak yapılandırıldı ve artık bu sunucudan ümidi kestik. Bu durumda alacağımız aksiyon ilk olarak var olan yapıyı temizlemek yani teknik adıyla metadata cleanup.





Adımlarımıza başlamadan önce küçük bir uyarıda bulunmak isterim. Metadata cleanup  adımları kolay gözüksede bir o kadar dikkat gerektirmektedir. Yaptığınız yanlış bir seçim veya küçük bir dikkatsizlik büyük felakete sebep olabilir. Yani Dikkat Dikkat diyoruz.

İlk olarak cmd satırını açıyoruz ve ntdsutil aracı ile işlemimize başlıyoruz. ntdsutil açtıktan sonra (?) yardımı ile neler yapabileceğinizi görebilirsiniz.



Biz metadata cleanup işlemi yapacağız. Tüm seçeneklerin yanlarında açıklamalarıda yer almaktadır bu sayede seçeneklerin tam olarak ne işe yaradığı hakkında bilgi sahibi de olabilirsiniz. Aşağıda gördüğünüz gibi metadata cleanup seçtikten sonra  (?) ile bu seçenek içerisinde neler mevcut görebiliyoruz.


 
İlk olarak çalışan sağlıklı olan DC rolüne sahip dc-hd isimli sunucumuza  bağlanıyoruz. Bunun için ilk olarak connections komutunu kullanıyoruz ve connect to server dc-hd ile sunucuma bağlantıyı gerçekleştiriyorum. Sunucumun sadece hostaname i yazmam yeterli. Daha sonra q(quit) ile metada cleanup a geri dönüyoruz.



Bu adımda ilk olarak Select operation target ile site,domain,lerimiz listeleyeceğiz. Havada kaldıysa uygulama üzerinden görelim.






List sites seçeneği ile yapımız içerisinde yer alan site ları görüyoruz. Yapımızda tek bir site mevcut olduğu için select site 0 ile işlemimize devam ediyoruz.



Daha sonra ise ilgili site içerisinde yer alan domainleri listeliyoruz bunun için List Domains komutunu kullanıyoruz. Tek bir domain mevcut olduğu için select domain 0 ile ilgili domain i seçiyoruz.



Daha sonra ise List Server in Site seçeneği ile site içerisinde yer alan serverları listeliyoruz. Bu adımda çok dikkat etmeniz gerekmektedir. Bizim down konumda olan Istanbul isimli sunucumuz (ADC Rolü olan ) . Yanlışlıkla  diğer seçenek ile devam edersek oluşabilecek felaketi hayal edin :))
select server 1  ile down olan sunucumuzu seçiyoruz.



İlgili server seçtikten sonra q(quit) ile çıkıyoruz ve seçmiş olduğumuz server silmek için remove selected server diyoruz ve dialogbox ı yes ile onaylıyoruz. Aslında  cmd satırında yapacaklarımız bu kadar.





Active Directory Users and Computers tekrar açıp Domain Controllers a baktığımızda Istanbul isimli ADC sunucumuzun silindiğini görüyoruz.



DNS içerisinden ISTANBUL isimli Host A kaydını siliyoruz.



ve son olarak Active Directory Sites and Services içerisinden Istanbul sunucumuzu kaldırıyoruz.